Często po otrzymaniu wyników analizy krwi żylnej, pacjent dowiaduje się, że zwiększył bilirubinę całkowitą - co oznacza, że jedynie ustalenie całkowitej wartości jest niemożliwe. Faktem jest, że całkowite stężenie tego pigmentu jest zbiorem wskaźników bilirubiny bezpośredniej i niezwiązanej. To właśnie te wyniki pozwalają stwierdzić, w jakim systemie organizmu wystąpiła awaria i jaka jest przyczyna odchylenia analizy od normy.
Dlaczego ogólna bilirubina może być podniesiona w badaniu krwi?
Wszystkie czynniki powodujące przekroczenie normalnych wartości bilirubiny są podzielone na 4 kategorie. Zróżnicowanie opiera się na etapach wymiany danej substancji, a także 2 kryteriach definiujących:
- Lokalizacja przyczyny zwiększenia stężenia żółtozielonego pigmentu (w wątrobie lub poza tym narządem).
- Postać zwiększonej bilirubiny (bezpośredniej lub pośredniej).
Zgodnie z tą metodą klasyfikacji wyróżnia się następujące grupy przyczyn zwiększania ilości całkowitego żółtozielonego pigmentu:
- Podwyższone stężenie bilirubiny związanej w wątrobie - w komórkach wątroby dochodzi do przerwania produkcji żółci, w wyniku czego jej wypływ ulegnie pogorszeniu bezpośrednio w drogach żółciowych wewnątrz wątroby.
- Pozawikularny wzrost związanego bilirubiny - odpływ żółci jest zaburzony w kanałach pozawątrobowych.
- Zwiększenie aktywności wolnej bilirubiny w wątrobie - w komórkach wątroby występuje nieprawidłowe przekształcenie wolnego pigmentu w bezpośrednią postać.
- Pozawątrobowy wzrost wolnej bilirubiny - poza wątrobą, wytwarza się zbyt dużo wolnego żółto-zielonego pigmentu.
Każda z tych grup ma charakterystyczne objawy kliniczne, dzięki którym możliwe jest postawienie wstępnej diagnozy.
Warto zauważyć, że nawet jeśli całkowita bilirubina zostanie nieznacznie zwiększona, potrzeba więcej badań. Ważny jest nie tylko numeryczny wskaźnik ilości związanego i wolnego pigmentu, ale także jego stosunek procentowy do całkowitego stężenia substancji.
Jaka jest zwiększona bilirubina całkowita we krwi ze wzrostem udziału bezpośredniego?
Choroby, którym towarzyszy opisany stan, mogą być pozawątrobowe i pozawątrobowe.
Pierwsza grupa obejmuje:
- zapalenie wątroby:
- ostra wirusowa;
- bakteryjny;
- przewlekłe;
- leczniczy;
- toksyczne;
- autoimmunologiczny;
- guzy wątroby;
- cholestaza wewnątrzwątrobowa;
- żółta pierwotna marskość;
- żółtaczka kobiet w ciąży;
- Zespół rotora;
- Zespół Dabin-Johnsona.
Druga grupa składa się z takich chorób:
- ostre i przewlekłe zapalenie trzustki;
- bąblowica wątroby ;
- tętniak tętnicy wątrobowej;
- zapalenie uchyłka dwunastnicy;
- guz trzustki;
- przewlekłe, ostre i segmentowe zapalenie dróg żółciowych;
- kamica żółciowa;
- obrzęk dwunastnicy;
- nowotwór w przewodzie żółciowym.
Zwiększona bilirubina całkowita z oznakami wzrostu pigmentu pośredniego - co to znaczy?
Jeśli stężenie wolnej bilirubiny zwiększa się z równoczesnym wzrostem całkowitej ilości pigmentu, przyczyny mogą być również pokryte zarówno w tkance wątroby, jak i poza nią.
W pierwszym przypadku występują takie choroby:
- zespół Krieglera-Nayyara;
- nabyta żółtaczka niehemolityczna;
- Zespół Gilberta;
- Zespół Lucy-Driscola.
Choroby pozawątrobowe obejmują:
- nabyła niedokrwistość hemolityczną, zazwyczaj pochodzenia autoimmunologicznego;
- wrodzona niedokrwistość hemolityczna
- sepsa ;
- hemoliza erytrocytów u noworodków;
- malaria;
- toksyczna niedokrwistość hemolityczna;
- medyczna niedokrwistość hemolityczna.