Myślenie jest procesem ludzkiej aktywności poznawczej, w której zachodzi uogólnione i pośrednie odbicie rzeczywistości. Najwyższą formą myślenia jest zdolność nie tylko do zrozumienia rzeczywistości, ale także do ustanowienia logicznych powiązań między przedmiotami rzeczywistości.
Myślenie o operacjach i formach myślenia
Myślenie zawsze zakłada istnienie jakiejś logiki, która może być prawdziwa lub fałszywa. W jego strukturze rozróżnia się następujące operacje logiczne:
- Porównanie jest operacją mentalną, podczas której ustalane są podobieństwa i różnice pomiędzy dwoma lub więcej obiektami. Umożliwia to tworzenie klasyfikacji - podstawowej formy poznania teoretycznego.
- Analiza jest operacją umysłową, podczas której złożony obiekt dzieli się na części składowe, które są scharakteryzowane, a następnie porównane ze sobą.
- Synteza jest operacją mentalną, w trakcie której działania są odwrócone: z poszczególnych części odtwarza się całość. Z reguły analizy i synteza są zwykle przeprowadzane razem, co prowadzi do głębszej znajomości rzeczywistości.
- Abstrakcja jest operacją umysłową, w trakcie której rozróżnia się ważne właściwości i połączenia obiektu i oddziela je od nieistotnych cech. Cechy nie istnieją jako niezależne podmioty. Abstrakcja pozwala na bardziej szczegółowe badanie dowolnego obiektu. W rezultacie powstają koncepcje.
- Uogólnienie jest operacją umysłową, w trakcie której obiekty mentalne są zjednoczone zgodnie ze wspólnymi cechami.
Te logiczne operacje współistnieją ze sobą i mogą być używane zarówno razem, jak i osobno.
Formy myślenia logicznego (abstrakcyjnego)
Rozważmy formy abstrakcyjnego myślenia i ich cechy. W sumie trzy z nich są wyróżnione, a każda kolejna jest bardziej skomplikowana niż poprzednia - jest to koncepcja, propozycja i wniosek.
- Pojęcie jest formą myślenia, w którym świadomość opisuje klasę lub cechy jednorodnych obiektów. Na przykład pojęcie "pies" obejmuje Pekińczyka, pasterza i buldoga, oraz
inne rasy. Inne przykłady pojęć to "dom", "kwiat", "krzesło". - Wyrok to stwierdzenie (pozytywne lub negatywne) dotyczące przedmiotu lub własności. Wyrok może być prosty lub złożony. Przykład: "wszystkie psy są czarne", "krzesło może być z drewna". Wyrok nie zawsze jest prawdziwy.
- Wnioskowanie jest formą myślenia, w której osoba wyciąga wnioski z indywidualnych osądów. Jest to najwyższa forma myślenia, ponieważ wymaga maksymalnej pracy umysłowej. Wnioski z badań logicznych. Przykład: "Pada deszcz, musisz wziąć ze sobą parasol".
Wiadomo, że myślenie zawsze ma jakąś logikę , ale nie zawsze jest prawdą. Prawdziwa logika jest najwyższą formą myślenia i pozwala na ustanowienie nie zawsze oczywistych połączeń.